سایت عملیات روانی- وزارت امور خارجه‌ی روسیه اعلام کرده است که طرح پیشنهاد رسمی انتقال برنامه‌ی غنی سازی اورانیوم ایران به خاک روسیه را به کشورمان ارائه کرده است. با این حال دکتر حمیدرضا آصفی، سخنگوی وزارت امور خارجه‌ی کشورمان صبح روز یکشنبه بدون تایید قطعی این خبر تنها گفت: طرح مدون و مشخصی از روسیه دریافت نکردیم. آنچه در پی می‌آید نگاه کارشناسان و صاحب‌نظران به این طرح است که از سوی خبرگزاری ایسنا منتشر شده است. محسن جلیل‌وند، کارشناس مسایل بین‌الملل با اشاره به طرح مسکو مبنی بر انجام غنی‌سازی ایران در خاک روسیه گفت: هدف روسیه تثبیت موقعیت خود در خاورمیانه، ایران و در مقابل آمریکاست. وی اعتقاد دارد با توجه به این که ایران از قبل اعلام کره با غنی‌سازی در خاک کشور دیگر مخالف است، تاکید روسیه بر این طرح و ارایه رسمی آن به ایران از دو زوایه قابل بررسی است. وی با اشاره به مخالف بودن روسیه با ارجاع مساله‌ی هسته‌یی ایران به شورای امنیت سازمان ملل ادامه داد: این احتمال وجود دارد که آمریکا، روسیه را برای دادن این پیشنهاد به ایران قانع کرده باشد تا در صورت عدم پذیرش از سوی تهران، مسکو برای مخالفت احتمالی برای ارجاع پرونده‌ی هسته‌یی ایران به شورای امنیت خلع سلاح و ناگزیر به موافقت با آمریکایی‌ها شود. این استاد دانشگاه افزود:«از طرف دیگر روسیه می‌خواهد موقعیت خود را در خاورمیانه، ایران و همچنین آمریکا که در خاورمیانه کاملا به سمت سلطه‌گری پیش می‌رود، تثبیت کند. روسیه با ارایه‌ی این پیشنهاد می‌تواند به نوعی هم وضعیت جهانی را از بحران خارج کند و هم ابتکار عمل را به دست گیرد و تا حدودی میان اروپایی‌ها و آمریکا موازنه برقرار کند. » جلیل‌وند درباره‌ی هدف روسیه از کشاندن این بحث به رسانه‌ها قبل از ارایه‌ی چنین طرحی به ایران گفت: روسیه می‌خواهد بگوید که در این مورد ابتکار عمل دست آنهاست چرا که اگر مشکل پرونده‌ی هسته‌یی ایران توسط آمریکا و اروپا حل شود، روسیه کاملا به انزوا کشیده می‌شود. این استاد دانشگاه ادامه داد: روس‌ها تقریبا تمام دوستان نزدیک به خود را در خاورمیانه مثل عراق، سوریه و سودان و ... از دست داده‌اند، اما چون ایران را قدرتی در منطقه می‌دانند که به نوعی مستقل‌تر از دیگر کشورها در منطقه عمل می‌کند، نمی‌خواهند آن را از دست بدهند. مهدی فتحی، تحلیل‌گر مسایل بین‌الملل نیز در این زمینه اظهار داشت: این امکان وجود دارد که مطالعه و چانه‌زنی بر روی طرح مشارکت هسته‌یی روسیه در برنامه‌ی هسته‌یی ایران چنانچه بخشی از منافع کشورمان را دنبال کند، صورت بگیرد. وی با اشاره به سیاست مشترک روسیه با اروپا و آمریکا درباره‌ی منع گسترش سلاح‌های هسته‌یی در دنیا اظهار داشت: یکی از اهداف استراتژیک روسیه نسبت به هسته‌یی شدن منطقه،‌ عدم دستیابی کشورها به فن‌آوری هسته‌یی است، چرا که به لحاظ راهبردی و اقتصادی منافع این کشور در این مسیر تامین نمی‌شود. این کارشناس مسایل بین‌الملل با اشاره به مذاکرات 30 آذر ابراز داشت: متاسفانه اروپایی‌ها در این دور از مذاکرات مجدداً دیدگاه‌های خود را فراتر از قرارداد ان.پی.تی و پروتکل الحاقی بیان کردند و هم چنان تلاش دارند امتیازاتی در زمینه‌ی فن‌آوری و اقتصادی به ایران پیشنهاد کنند که ایران با توجه به موضع‌گیری‌های گذشته این مسایل را نپذیرفته است. وی گفت: دبیر شورای عالی امنیت ملی و هیات مذاکره کننده در این مذاکرات صریحا اعلام کرده است که مذاکرات و مباحثات بر سر موضوع عدم انحراف از مسیر صلح‌آمیز فعالیت‌های هسته‌یی و ارایه‌ی تضمین در این رابطه است. فتحی با اشاره به طرح پیشنهادی روسیه در دور اول مذاکرات اولیه از سوی اروپایی‌ها افزود: مسلما موضع ایران در قبال طرح پیشنهادی روسیه این است که ایران هر طرحی را که در چارچوب قوانین بین‌المللی و آژانس باشد، مورد مطالعه قرار می‌دهد. وی افزود: متاسفانه در بحث هسته‌یی ایران، روسیه در حال حرکت به سمت رفتار و اقداماتی سیاسی در برابر برخوردهای فنی و حقوقی در چارچوب آژانس است. فتحی با اشاره به سیاست روسیه در قبال کشورهای اروپایی و آمریکا اظهار داشت: سیاست‌های روسیه گاهی بر اساس همگرایی، تعارض و یا بی‌تفاوتی در قبال غرب است. مثلا روس‌ها در خصوص گسترش ناتو و پایگاه‌های آن به شرق اروپا و یا کشورهای تازه یافته پس از فروپاشی شوروی، دفاع ضد موشکی و نقض قوانین بین‌المللی با غرب اختلاف نظر شدیدی دارد. وی با اشاره به این که رفتار اخیر مسکو در قبال کی‌یف برای فروش گاز به قیمتی چهار برابر به دلایلی که سیاسی دانسته می‌شود، می‌تواند هشداری برای ایران باشد، ادامه داد: متاسفانه رفتارهای اخیر روسیه در قبال اوکراین که به نوعی از ابزارهای اقتصادی برای اعمال فشار سیاسی استفاده می‌کند، نگران کننده است. در عین حال که روسیه و ایران نسبت به مسایلی مثل تمامیت ارضی، استقلال ایران، و یا سیاست مشترک‌مان در خصوص عراق با یکدیگر همراه هستند، اما به نظر می‌آید در مساله هسته‌یی با یکدیگر اختلاف منافع داشته باشند. این کارشناس مسایل بین‌الملل در خصوص هر گونه امکان بررسی و مذاکره بر روی طرح پیشنهادی روسیه در صورت ارایه رسمی به ایران از سوی ایران گفت: اولا اگر این طرح از سوی ایران کاملا رد شود، روسیه سیاست سکوت را در مساله‌ی هسته‌یی ایران در شورای حکام اتخاذ خواهد کرد، اما این امکان وجود دارد که مطالعه و چانه‌زنی بر روی طرح چنانچه بخشی از منافع ایران را دنبال کند، صورت گیرد. وی در خصوص اهداف اروپا و آمریکا در ارایه‌ی طرح روسیه به ایران گفت: آنها بر این که به شکلی اجماع جهانی علیه ایران را ایجاد کنند، ثابت قدم هستند و از هر طریقی که این امکان فراهم شود، اقدام می‌کنند. فتحی مهم‌ترین مشکل طرح پیشنهادی روسیه را عدم انطباق آن با مقررات و قوانین آژانس بین‌المللی انرژی اتمی دانست و تصریح کرد: طبق مقررات آژانس نمی‌توان به زور کشوری را از حق مسلم و قانونی‌اش که متقابلا آژانس به او داده است، محروم کرد. وی ابراز داشت: استقرار و تداوم انسجام درونی در ایران در خصوص مساله‌ی هسته‌یی کشورمان و پایداری مواضع اتخاذ شده موثرترین عامل در مقابل کار شکنی‌ها و توطئه‌های آمریکا و اروپا برای محروم کردن ملت ایران از حق مسلم‌اش است که قصد دارند در این مسیر روسیه را نیز با خود همراه کنند. جلال خوش‌چهره،روزنامه‌نگار نیز درباره این مساله اعتقاد دارد ایران این احتمال را که مسکو در آینده برایش با طرح هسته‌یی پیشنهادی فعلی ایجاد مشکل کند، در نظر می‌گیرد و افزود: طرح روسیه بستری برای حل اختلافات مسکو با غرب است، نه حفظ حقوق ایران. وی ادامه داد:«در حال حاضر غرب بیش از آنکه به طرح روسیه به عنوان یک راه‌کار برای حل پرونده هسته‌یی ایران نگاه کند، تلاش می‌کند آن را دستاویزی قرار دهد برای وارد کردن روسیه به جریانی که سعی در به وجود آوردن یک اجماع جهانی علیه ایران دارد. غرب در تلاش است از این طریق زمینه‌های تعارض میان تهران و مسکو را فراهم آورد.» وی افزود: جالب است که بیش از آنکه خود روسیه روی طرح خود تاکید کند، این اروپا و آمریکا هستند که در مورد آن اظهارنظر و پافشاری می‌کنند. خوش چهره هم چنین گفت: ایران باید با درک رفتار غرب در قبال طرح روسیه، برای ممانعت از اجماعی که غرب در مورد حقوق هسته‌یی ایران به دنبال آن است، تلاش کند. وی افزود: ایران هنوز هم بر حقوق خود مبنی بر غنی‌سازی در داخل تاکید دارد. با توجه به این که روسیه یکی از شرکای تجاری ایران حتی در مورد فن‌آوری هسته‌یی می‌باشد، ایران باید صاحب طرح‌ها و پیشنهاداتی باشد که در وهله اول مانع جدایی تهران و مسکو شود و در عین حال به یک تعامل سازنده دست پیدا کند. وی افزود: آنچه که مشخص است، روس‌ها بدشان نمی‌آید در پرونده هسته‌یی ایران میدان‌داری کنند و نقشی در آن داشته باشند. این روزنامه‌نگار اظهار داشت: مسلم است که هم روسیه و هم ایران این را می‌دانند که غرب می‌خواهد با بهانه کردن طرح مسکو به حل مشکلات خود با روسیه در قبال ایران بپردازد. وی افزود: در واقع این طرح موضوعی نیست برای حل پرونده هسته‌یی ایران بلکه بستری است برای حل اختلافاتی که احتمالاً در مواضع روسیه و غرب در قبال این پرونده وجود دارد. این روزنامه‌نگار ادامه داد: ما اکنون در شرایط حساسی قرار داریم و این شرایط می‌تواند نوع روابط ما را با بازیگرانی که در عرصه‌ی بین‌الملل با ما رابطه‌ بهتری داریم، رقم بزند. وی در ادامه با اشاره به نگرانی‌های تهران در قبال این طرح روسیه و این که آیا آنها تضمینی برای عمل به تعهدات خود دارند و آیا این طرح را در پیچ و خم‌های بروکراتیک نظام سیاسی خودشان دچار معطلی نمی‌کنند؟ گفت: اگر روسیه بتواند در مورد پرونده هسته‌یی ایران به آن شکلی که خود بخواهد میدان‌داری بکند، با غرب هم می‌تواند مشکل خود را حل کند. وی افزود نگرانی تهران در مورد این طرح و یا طرح‌های مشابه این است که هدف اصلی در ارایه‌ این طرح حفظ حقوق ایران نیست. حسین آفریده، عضو کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی در خصوص پیشنهاد روسیه به ایران مبنی بر غنی سازی در خاک روسیه گفت: انتظار نداشتیم که روسیه چنین پیشنهادی دهد، به هر حال این پیشنهاد را داده و آمریکاییها نیز بعضاً از پیشنهاد روسیه حمایت کرده‌اند و این نشان می‌دهد که روسها در این قضیه با آمریکایی‌ها مذاکره کرده‌اند. آمریکایی ها خواسته‌اند در افکار عمومی این مساله را ایجاد کنند که پیشنهاد روسیه محور مذاکرات ما است، ولی جمهوری اسلامی ایران می‌تواند با درایت این توپ را به زمین خودشان برگرداند. عضو فراکسیون اقلیت با بیان اینکه باید به حق ایران در داشتن فناوری هسته‌یی و غنی سازی تاکید کنیم، در خصوص پیشنهاد روسیه اظهار داشت: اگر پیشنهادی که روس ها داده‌اند، موقت باشد و شرکتی برای این کار تاسیس شود و ایران بتواند حداقل 50 درصد مدیریت کار را عهده‌دار باشد و کارشناسان ایران نیز در آن حضور داشته باشند، این پیشنهاد، قابل بحث و مذاکره است. ولی اگر این پیشنهاد دائمی باشد، حق ملت ایران را از غنی سازی می‌گیرد و قابل قبول نیست و ایران نخواهد پذیرفت. آفریده تصریح کرد: البته این مساله نباید امکان تحقیقات را از ما بگیرد و ما باید بتوانیم تحقیقات روی غنی سازی را داشته باشیم.