-
نفوذ ایران در عراق:عامل برقراری ثبات
سهشنبه ۱ آذر ۱۳۸۴ ساعت ۱۵:۱۰
سایت عملیات روانی- به گزارش پایگاه خبری بی بی سی گروه بین المللی بحران (ICG)، یک مؤسسه تحقیقاتی مستقل که مقر اصلی آن در بروکسل، پایتخت بلژیک است، با انتشار گزارشی ویژه، به بررسی میزان نفوذ ایران بر اوضاع عراق پرداخته است. در مقدمه این گزارش آمده است که نفوذ ایران در عراق یکی از بحث برانگیزترین و در عین حال مبهم ترین وجوه اوضاع پس از جنگ در عراق بوده است. این گزارش می افزاید، تهران در موقعیت های گوناگون توسط واشنگتن متهم به دخالت در امور عراق شد
سایت عملیات روانی- به گزارش پایگاه خبری بی بی سی گروه بین المللی بحران (ICG)، یک مؤسسه تحقیقاتی مستقل که مقر اصلی آن در بروکسل، پایتخت بلژیک است، با انتشار گزارشی ویژه، به بررسی میزان نفوذ ایران بر اوضاع عراق پرداخته است. در مقدمه این گزارش آمده است که نفوذ ایران در عراق یکی از بحث برانگیزترین و در عین حال مبهم ترین وجوه اوضاع پس از جنگ در عراق بوده است. این گزارش می افزاید، تهران در موقعیت های گوناگون توسط واشنگتن متهم به دخالت در امور عراق شده اما متهم کردن ایران تنها به آمریکا ختم نشده و همسایگان عرب عراق نیز گاه و بیگاه تهران را متهم به تلاش برای استقرار یک جمهوری اسلامی دیگر در عراق کرده اند. برخی مقام های شاخص عراق نیز مدعی شده اند ایران مشغول کارهایی از دخالت در انتخابات گرفته تا تشویق شورش ها بوده است. اما گروه بین المللی بحران در گزارش خود آورده که در واقعیت و طبق یافته های تحقیقاتی این گروه که در ایران و عراق صورت گرفته، شواهدی دال بر دخالت ایران در جهت ایجاد بی ثباتی در عراق هنوز بسیار محدودتر و مبهم تر از آن چیزی است که ادعا می شود. بر اساس این گزارش، این نیز روشن است که ایران تا به حال بکارگیری نفوذ خود را در عراق در حد محدود نگه داشته و این واقعیت را نیز نباید از نظر دور داشت که ایران ظرفیت و توان عمل بسیار گسترده تر و منفی تری در عراق دارد. نقش ایران در بهبود اوضاع عراق از نظر گروه بین المللی بحران، برای به حداکثر رساندن شانس عراق در عبور موفقیت آمیز از دوران انتقالی فعلی، همکاری مشترک تهران و بغداد در مورد مسایل امنیتی از یک طرف و تلاش ایالات متحده آمریکا برای ممانعت از تیرگی بیشتر روابط این کشور با ایران، حیاتی است. این تصور که ایران مصمم به بی ثبات کردن عراق و شکل دادن اوضاع سیاسی به نحو دلخواه خود (از طریق خرج کردن پول یا اعزام صدها هزار نفر به داخل عراق) یا حاکم کردن دولتی همفکر این کشور است، به طور گسترده ای در عراق، جهان عرب و ایالات متحده آمریکا رواج دارد. اما بر اساس گزارش گروه بین المللی بحران، در واقعیت، هیچ نشانه ای دال بر دستکاری انتخابات عراق توسط ایران یا اینکه پیروزی شیعیان در انتخابات دلیلی غیر از در اکثریت قرار داشتن آنها (از لحاظ جمعیتی) داشته باشد، در دست نیست. همینطور هیچ شاهد محکمی مبنی بر اینکه ایران به طور عملی در حال تشویق شورش ها یا بی ثبات تر کردن اوضاع عراق است ارائه نشده است. این گزارش سپس نتیجه می گیرد که اقتدار ایران در عرصه ای دیگر است. دستگاه های اطلاعاتی ایران به خاطر جنگی که هشت سال بین دو کشور ادامه داشته به خوبی با اوضاع عراق آشنایی دارند و می توانند حضور اطلاعاتی مستمری در جنوب عراق، بغداد و کردستان داشته باشند. با وجود این، گروه بین المللی بحران معتقد است مهمتر از همه این است که ایران سعی کرده از طریق حمایت از مجلس اعلای انقلاب اسلامی عراق (گروه شیعه تحت حمایت ایران) در اوضاع سیاسی عراق اعمال نفوذ کند. حتی در این شرایط و با وجود اینکه وقایع دو سال گذشته از وجود انگیزه قوی در ایران برای دخالت در عراق حکایت دارد، بازتاب های گسترده ای از نفوذ ایران در عراق مشاهده نمی شود و تاثیرات آن نیز چندان بر جامعه عراق چشمگیر نبوده است. گروه مذکور در ادامه گزارش خود به تشریح آنچه به عنوان منافع ایران در عراق مطرح است و ممکن است ایران را ترغیب به اعمال نفوذ در عراق کند می پردازد و می نویسد اولویت نخست ایران این است که از ظهور دوباره عراق به عنوان یک تهدید، چه نظامی، سیاسی و حتی مذهبی جلوگیری کند. از سوی دیگر، چه شکست عراق و درگرفتن جنگ داخلی در این کشور و یا حتی موفقیت قطعی آن و استقرار نظامی موفق که بتواند به عنوان یک نمونه مطرح باشد نیز از دید جمهوری اسلامی تهدیدآمیز خواهد بود. این گزارش سپس استدلال می کند که ایران از طرفی خواهان تمامیت عراق است، از طرف دیگر از تشکیل حکومتی در آن که تحت تسلط شیعیان مورد اعتماد ایران باشد حمایت می کند و مهمتر از همه، مایل است آمریکا همچنان در آن گرفتار باشد. به همین خاطر ایران به سمت استراتژی سه جانبه ای رفته است. این استراتژی از دید گروه بین المللی بحران، شامل دفاع از انتخابات عمومی که در واقع پیروزی شیعیان در آن به خاطر جمعیت بیشتر آنان بدیهی است، تشویق «نا آرامی های قابل کنترل» که بی نظمی های مداوم اما قابل کنترلی ایجاد کند و سرمایه گذاری بر روی بازیگران سیاسی متنوع و حتی گاه رقیب در عرصه سیاست عراق به طوری که امکان هرگونه پیشبینی دقیق درباره آینده این کشور را به حداقل برساند، می باشد. گروه بین المللی بحران اینطور ارزیابی کرده که علایق و استراتژی هایی که شرح آن رفت، دلایل رفتارهای بعضا متناقض ایران را که از سویی از برخی نا آرامی ها در عراق حمایت می کند و از سویی دیگر داشتن روابط نزدیک با برخی چهره های داخل حاکمیت عراق که مایل به ثبات آن هستند، روشن می کند. نهایتاً، از دید گروه بین المللی بحران، همین علایق و استراتژی ها عامل اصلی حمایت فعلی ایران از بهبود اوضاع عراق بجای مخالفت و زیر سوال بردن آن است. اما این دیدگاه ممکن است برای همیشه ادامه نیابد زیرا به طرز معنی داری به نوع روابط تهران و واشنگتن بستگی دارد. مادامی که روابط این دو کشور بحرانی باشد، ایران ممکن است اوضاع عراق را یک رقابت مرزی با آمریکا بداند که حضوری گسترده در مرزهای آن دارد و به فکر تغییر حکومت در ایران است و در نتیجه گزینه دخالت گسترده تر در اوضاع عراق برای ایجاد بی ثباتی بیشتر را برای خود محفوظ بدارد. گروه بین المللی بحران سپس به بررسی خط مشی آمریکا در عراق پرداخته و نتیجه گرفته که آمریکا با بنا کردن سیاست خود بر همکاری با شیعیان در عراق و تحت فشار گذاشتن حاکمان در ایران، همزمان در دو راه متفاوت به پیش می رود که به سرانجام رساندن آن شدیدا دشوار به نظر می رسد. گروه بین المللی بحران سپس راه پیشنهادی خود را مطرح و پیشنهاد می کند بهترین راه پیش رو، توافقی بین ایران و آمریکا است که طی آن، نگرانی های دوطرف مطرح شود. از یک سو برنامه های اتمی ایران، رویکرد این کشور به روند صلح اعراب و اسرائیل و حمایت آن از حزب الله لبنان و از سوی دیگر حضور نظامی آمریکا در منطقه، تحریم هایی که این کشور علیه ایران اعمال کرده و دارایی های مسدود شده ایران در آمریکا باید مورد رسیدگی قرار گیرد. اگرچه چنین معامله بزرگی در کوتاه مدت غیر قابل حصول به نظر می رسد. این گروه سپس به آمریکا توصیه کرده با تغییر لحن در مقابل ایران و حمایت از گفتگوهای اروپا با ایران و دادن امتیازهایی به ایران در صورت همکاری آن با جامعه بین المللی، به تغییر وضع کمک کند. توصیه ها این گروه در خاتمه به صورت فهرست وار توصیه هایی را خطاب به کشورهای مختلف و جامعه جهانی مطرح کرده است. توصیه هبه دولت های ایران و عراق - آغاز مذاکرات مشترک برای پایان دادن به مشاجره بر سر خط مرزی دو کشور در شط العرب (اروند رود) و امضای پیمان صلح برای پایان دادن قطعی به جنگ (دو کشور از زمان پایان جنگ در حالت آتش بس به سر می برند و پیمان صلح امضا نکرده اند) - اقدام مشترک جهت بسط نظارت بر مرزها، شامل تبادل اطلاعات مربوط به تحرکات گروه های شورشی و نقل و انتقال پول و امکانات و قطع حمایت از گروه های خشونت طلب ضد کشور متقابل (شامل گروه مجاهدین خلق ایران و گروه هایی مانند انصار الاسلام). - تشویق سرمایه گذاری در دو سوی مرز و تبادلات فرهنگی بین دو کشور. توصیه به دولت ایران - افزایش نیروهای مرزبان و همکاری بیشتر با مرزبانان عراقی. - توقف پناه دادن و کمک به جنگجویان عضو گروه انصارالاسلام و سایر گروه های خشونت طلب در عراق. توصیه به دولت عراق و گروه های سیاسی این کشور - خوداری از طرح اتهام های بی اساس درباره رفتارها و اقدام های ایران. - اقدام در راستای جلوگیری از فعالیت های خشونت طلبانه گروه مجاهدین در ایران و تحت حصر نگهداشتن این گروه در پایگاه اشرف در مرکز عراق و عدم حمایت از گروه های کرد ایرانی مخالف جمهوری اسلامی. - تمرکز بر نظارت بر مرزها. توصیه ها به جامعه جهانی - کمک به عراق در بازسازی نهادهای اطلاعاتی، گمرکات و سایر سازمانهای نظارتی آن. توصیه به دولت آمریکا - حمایت بیشتر از تلاش های اتحادیه اروپا در جهت حل ابهامها درباره برنامه های اتمی ایران، ترجیحا از طریق پیوستن به مذاکرات و ارائه مجموعه ای از امتیازهای قابل توجه و همچنین تنبیهاتی بازدارنده که مقابل تهران گذاشته شود.
خبر
نام منبع: بی بی سی
شماره مطلب: 1136
دفعات دیده شده: ۵۶۴ | آخرین مشاهده: ۴۶ دقیقه پیش