-
مذاکره با ایران: نیازآمریکا در برقراری ثبات عراق
سهشنبه ۱۵ آذر ۱۳۸۴ ساعت ۵:۲۵
جیم لوب سایت عملیات روانی- در شرایطی که قدرت دولت بوش بیشتر در دست رئالیستها است، زلمای خلیلزاد سفیر بانفوذ آمریکا در عراق، فاش کرد که بوش او را مامور کرده است تا درباره برقراری ثبات در عراق با ایران گفتگو کند. این خبر که در مجله «نیوزویک» منتشر شد نشانگر تغییر خطمشی سیاسی دولت آمریکا است. در اواسط ماه می 2003، یعنی پس از سرنگونی صدام حسین، رئیس جمهور عراق از سوی آمریکا و زمانی که نومحافظهکاران در اوج قدرت خود بودند، دو کشور ایران و آمریک
جیم لوب سایت عملیات روانی- در شرایطی که قدرت دولت بوش بیشتر در دست رئالیستها است، زلمای خلیلزاد سفیر بانفوذ آمریکا در عراق، فاش کرد که بوش او را مامور کرده است تا درباره برقراری ثبات در عراق با ایران گفتگو کند. این خبر که در مجله «نیوزویک» منتشر شد نشانگر تغییر خطمشی سیاسی دولت آمریکا است. در اواسط ماه می 2003، یعنی پس از سرنگونی صدام حسین، رئیس جمهور عراق از سوی آمریکا و زمانی که نومحافظهکاران در اوج قدرت خود بودند، دو کشور ایران و آمریکا با یکدیگر هیچگونه مذاکرهی مستقیمی نداشتند. در آن زمان دولت آمریکا ادعا میکرد که حملات تروریستی القاعده در عربستان از سوی ایران هماهنگ شده بود. این اتهام باعث شد مذاکرات آمریکا با ایران در خصوص مسائل عراق و افغانستان که توسط خلیل زاد در ژنو در حال برگزاری بود، بلافاصله خاتمه یابد. خلیلزاد به نیوزویک گفت: «من ماموریت دارم برای حل مسائل عراق، درست همانند زمان حمله به افغانستان، از ایران کمک بگیرم». وی افزود برای این کار ملاقاتهای زیادی صورت خواهد گرفت که خود، نشاندهندة تغییر خطمشی سیاسی آمریکا در قبال ایران است. اوایل پاییز امسال تصمیم آمریکا برای از سر گیری مذاکرات مستقیم با ایران و شرکت دادن این کشور در مسائل سیاسی منطقه با توجه به خطراتی مانند برنامه هستهای ایران، مباحث جدی و مهمی را در میان دولتمردان آمریکایی برانگیخت. برخی از راستگراها و نومحافظهکاران آمریکا دولت این کشور را تحت فشار قرار دادهاند تا برای دستیابی به گروههای اپوزیسیون دولت ایران و جمعآوری اطلاعات دربارة آنها در داخل تهران به فعالیت بپردازد. آنها با اشاره به ائتلاف آمریکا در لهستان که شرایط لازم برای براندازی حکومت کمونیسم این کشور را فراهم نمود، عنوان کردند که گروههای اپوزیسیون ایران نیز با کمک آمریکا میتوانند دولت ایران را سرنگون کنند. اما برخی دیگر با اشاره به سیاستهای محمود احمدینژاد، رئیس جمهور جدید و راستگرای ایران، هرگونه اقدامی که باعث بالارفتن اعتبار بینالمللی دولت ایران شود را اشتباه محض خوانده و نسبت به آن هشدار دادهاند. ریموند تانتر، یکی از اعضای سابق شورای امنیت ملی و عضو کمیسیون سیاستهای ایران که دولت آمریکا را واداشت تا سازمان منافقین را علیه ایران به کار گیرد، میگوید: «از سویی داشتن روابط غیررسمی و پنهانی با دشمن (ایران) ایدهای مفید به نظر میرسد و از سوی دیگر با توجه به اظهارات دکتر احمدینژاد مبنی بر محو اسراییل از صحنه جهان، این کار (رابطه با ایران) به نوعی تائید و تشویق ستیزهگریهای ایران محسوب میشود. » وی اضافه میکند، من نمیدانم چرا باید با ایران مذاکره کنیم. اما برای جوان کول، یکی از منتقدان راستگراها و استاد تاریخ خاورمیانه در دانشگاه میشیگان «دلیل مذاکره با ایران کاملاً روشن است. کول عقیده دارد که این کار نشانگر درماندگی آمریکا در عراق است. به عقیده وی آمریکا برای خروج از عراق و حفظ منافع خود در این کشور به توافق و مشارکت ایران نیاز دارد.»
«دلیل مذاکره با ایران کاملاً روشن است. کول عقیده دارد که این کار نشانگر درماندگی آمریکا در عراق است. به عقیده وی آمریکا برای خروج از عراق و حفظ منافع خود در این کشور به توافق و مشارکت ایران نیاز دارد.»خلیل زاد در مصاحبه خود تصمیم آمریکا برای مذاکره با ایران را بخشی از راهکار پیشنهادی افرادی مثل برنت اسکوکرافت، مشاور امنیت ملی بوش و سناتور جوزف بایدن، سخنگوی حزب دموکرات دانست. این افراد مشارکت کشورهای همسایهی عراق برای برقراری ثبات و امکان کاهش تعداد سربازان آمریکایی در این کشور را امری ضروری میدانند. ضرورت این مساله در ماه اخیر و پس از کاهش حمایت مردم از حضور آمریکا در عراق و همچنین کاهش اعتبار بوش و جنگ ضدتروریسم او محسوستر شده است. در حالی که نظرخواهیها از کاهش شدید علاقه مردم به بوش خبر میدهند و آمار نشان میدهد که این کاهش از زمان دولت ریچارد نیکسون در اوایل دهة 70، بیسابقه بوده است، دموکراتها تمام تلاش خود را برای تغییر خطمشی سیاسی به سمت رئالیسم به کار گرفتهاند. این مسأله باعث نارضایتی شدید جمهوریخواهان شده است. وقتی در اوایل ماه جاری لزوم ارائه گزارشهای منظم از سوی دولت دربارة چشمانداز خروج سربازان آمریکایی از عراق در سال 2006 و جایگزینی سربازان عراقی به تصویب اکثریت جمهوریخواهان و دموکراتهای مجلس سنا رسید، کاخ سفید به شدت مضطرب شد. اگرچه دولت نسبت به کاهش علاقه و حمایت مردم عکسالعمل صریحی نشان نداده است، امّا پنتاگون و افسران ارشد ارتش به خوبی به اهمیت این مسأله واقف هستند و از تابستان گذشته دربارة لزوم خروج سربازان آمریکایی در سال 2006 گفتگو کردهاند. طبق گزارشهای منتشر شده، پنتاگون در صدد است تا 160 هزار سرباز آمریکایی مستقر در عراق را پس از انتخابات ماه آینده به 140 هزار نفر کاهش دهد. این تعداد تا ماه ژوئیه به 115 هزار و تا انتخابات میاندورهای مجلس در ماه نوامبر به یکصد هزار نفر یا کمتر تقلیل خواهد یافت. اما تحقق این برنامهها نه تنها مستلزم آموزش و تجهیز نیروهای مسلح و پلیس عراق از سوی ارتش آمریکا است، بلکه به کاهش قدرت و خطر شورشیان سنّی نیز بستگی دارد. همچنین باید مطمئن شد که گروههای شیعه، به خصوص شورای عالی انقلاب اسلامی عراق که رابطه نزدیکی با تهران دارد، هرگونه تمهیدی را که باعث آرامش سنّیها شود، خواهد پذیرفت. سیاستهای جاری چند هفته اخیر، به خصوص نشست گروه اعراب در قاهره، باید با توجه به مسائل فوق تفسیر و تعبیر شوند. در این نشست که دو هفتة قبل برگزار شد، گروههای سنّی و شیعه عراق و چند دولت عربی سنّی، برای خروج سربازان غیرعرب از عراق به توافق رسیدند. سفر جلال طالبانی، رئیس جمهور عراق به تهران که بلافاصله پس از نشست مذکور انجام گرفت، توجه همگان را به خود جلب کرد. در اینجا باید به این نکته نیز اشاره کرد که احمد چلبی، معاون نخستوزیر عراق و دوست صمیمی خلیلزاد یعنی کسی که هجده ماه قبل و پس از افشای ارتباط وی با شبکههای اطلاعاتی ایران از چشم دولت آمریکا افتاده بود، دو هفته پس از اظهارات کاندولیزا رایس، مبنی بر امکان مذاکرات مستقیم با ایران، به تهران رفت. وی قبل از سفر خود به آمریکا با سیاستمداران بلندپایهی ایران به گفتگو نشست. چلبی از سوی نومحافظهکاران موسسه تجارت آمریکا، کسانی که از تلاشهای او برای وارد کردن سربازان آمریکایی به عراق حمایت میکردند، به گرمی مورد استقبال قرار گرفت. استقبال رسمی مقامات عالیرتبه دولت آمریکا، از جمله رایس؛ استفان هاولی، مشاور امنیت ملّی و دیک چنی از چلبی به این دلیل بود که آنها به توانایی او در رهایی سربازان آمریکایی از باتلاق سیاسی و به خصوص در جلب همکاری تهران در این زمینه به خوبی واقف بودند. همانطور که کول اظهار کرده است، چلبی به دلیل داشتن چنین تواناییهایی مورد استقبال گرم آمریکاییها قرار گرفت. حمایت روزافزون دولت آمریکا از سیاستهای منطقهای، برای محافظهکاران که سالها قبل از جنگ عراق برای برقراری سیاست یکجانبة صلح تحمیلی از سوی آمریکا در خاورمیانه تلاش میکردند، شکستی جدی محسوب میشود. آنها عقیده داشتند که برای از بین بردن تهدیداتی نظیر ناسیونالیسم اعراب و دینسالاری ایرانیان که امنیت اسراییل را به خطر میاندازد، باید چنین سیاستی را در خاورمیانه پیاده کرد. اینک پس از گذشت دو سال و نیم از حمله آمریکا به عراق که به منظور برقراری صلح تحمیلی مذکور صورت گرفته بود، همانگونه که دموکراتها هشدار داده بودند، دولت آمریکا عملاً به حمایت هر دو گروه (یعنی اعراب و ایرانیان) نیاز پیدا کرده است.
مقاله
نام منبع: antiwar
شماره مطلب: 1106
دفعات دیده شده: ۱۶۹۱ | آخرین مشاهده: ۵۴ دقیقه پیش
