-
تسلیحات جدید و قوانین قدیمی جنگ
یکشنبه ۲۹ آبان ۱۳۸۴ ساعت ۱۱:۵۰
آلکس نیکول تمام کسانی که با جنگ افزارهایی مانند «تانک آرجان» و یا هواپیمای جنگی «لایت کامبت» آشنایی دارند، تصدیق میکنند که پیشرفت در زمینه جنگافزار بسیار کند صورت میگیرد. برنامههای تسلیحاتی سالها قبل از آن که به مرحله تولید برسند، زمان، نیروی فکری و سرمایة انسان را صرف میکنند. گاهی اوقات نیز با وجود صرف سرمایههای فراوان نتیجهای حاصل نمیشود. این مشکل پدیدهای جهانی میباشد. آمریکا بالغ بر هفت میلیارد دلار برای ساخت بالگردهای کومانچی
آلکس نیکول تمام کسانی که با جنگ افزارهایی مانند «تانک آرجان» و یا هواپیمای جنگی «لایت کامبت» آشنایی دارند، تصدیق میکنند که پیشرفت در زمینه جنگافزار بسیار کند صورت میگیرد. برنامههای تسلیحاتی سالها قبل از آن که به مرحله تولید برسند، زمان، نیروی فکری و سرمایة انسان را صرف میکنند. گاهی اوقات نیز با وجود صرف سرمایههای فراوان نتیجهای حاصل نمیشود. این مشکل پدیدهای جهانی میباشد. آمریکا بالغ بر هفت میلیارد دلار برای ساخت بالگردهای کومانچی اختصاص داد، اما پس از 21 سال بدون آن که حتی یک هلیکوپتر تولید شود، پروژه را تعطیل کرد. ساخت هواپیمای جنگندة «راپتور A/F-22» بیش از 30 میلیارد دلار هزینه و 20 سال زمان به خود اختصاص داد. ولی هنوز به مرحله بهرهبرداری نرسیده است. هر سال از تعداد پیشبینی شدة این هواپیماها کاسته شده و در عوض قیمت واحد آن افزایش پیدا میکند. طبق آخرین تخمینها، ساخت هر فروند هواپیمای جنگندة F/A-22 هزینهای بالغ بر 262 میلیون دلار در پی داشته و به طور قطع این رقم افزایش خواهد یافت. همینطور انگلستان نیز در سال 1998 تصمیم به ساخت دو ناو هواپیمابر گرفت که قرار بود یکی از آنها چهارده سال بعد (یعنی در سال 2012) به ناوگان ارتش انگلیس ملحق شود، اما اکنون پروژه تعطیل است. واضح است که پروژه ساخت جنگندههای آمریکایی F-35 نیز که قرار بود از عرشة ناوهای مذکور به پرواز درآیند، به تعویق خواهد افتاد. روند ساخت تسلیحات جنگی مانند بازی شطرنج درازمدت میباشد که سیاستمداران، نیروهای مسلح، نهادهای کشوری و صنایع در آن دخیل هستند. روند ساخت جنگافزارها به قدری طولانی است که تغییرات قبلی و دلیل انجام آنها از یاد میرود. قبل از تکمیل پروژههای مذکور به هیچ وجه نمیتوان هزینة نهایی را پیشبینی نمود و این امر منجر به متضرر شدن هر چه بیشتر مالیاتدهندگان میشود. وجود مشکل فوق تا حدی عجیب به نظر میرسد چرا که در گردهماییها و کنفرانسهای متعددی که پیرامون این موانع برگزار میشود، به نظر میرسد که تلاش و پویایی کافی برای رفع آن و آماده بهرهبرداری کردن تسلیحات انجام میگیرد. در واقع دولتها از وجود مشکل فوق کاملاً آگاهی دارند و حتی راهکارهای جدیدی برای مقابله با آن و تغییر برنامههای ساخت جنگافزار ارائه شده است. اما محدودیتها و موانعی در این زمینه وجود دارد که راهحلهای مذکور را در مقابل مقررات خشک اداری قرار داده و باعث خنثی شدن آنها میشود. ایدههای جدید تا حدی مبنای واقعی داشته و در واقع پس از جنگ اول خلیجفارس و ظهور سلاحهای دقیق و هواپیماهای جاسوسی آمریکایی در این جنگ مورد توجه قرار گرفتند. اما تحولات فوق در راستای پیشرفت فنآوریِ پردازش اطلاعات و گسترش ارتباطات پیشرفت کردند.چرا که اگر فنآوریهای فوق باعث تحول در شیوه زندگی روزانه انسان شده بود، دلیلی وجود نداشت که در حوزه نظامی نیز کاربری نداشته باشد. البته باید گفت این تحولات صرفاً محدود به تغییر فناوری نشد، بلکه باعث تغییر کلی شیوههای اجرایی و سازماندهی نظامی گردید.گذشته از همه، فناوریهای جدید که موجب کاهش نیروی انسانی مورد نیاز برای ساخت و بهرهبرداری میشد، برای تامینکنندگان بودجه های نظامی نیز بسیار مطلوب بود. پس از این که ناتو در سال 1999 در کوزوو بدون حملة هوایی و بدون هیچگونه تلفاتی موفق شد به اهداف نظامی خود دست پیدا کند و هنگامی که نیروهای ویژه ارتش آمریکا در سال 2001 توانستند با استفاده از جنگافزارهای مدرن، محل دقیق اهداف حملات هوایی را برای هواپیماهای آمریکایی در افغانستان تعیین کنند، به نظر میرسید روشهای جنگی نوین پا به عرصه ظهور گذاشتند. اما از آنجا که هیچگاه نباید دشمن را دست کم گرفت، موانعی بر سر راه روشهای نوین جنگی ایجاد شد. نیروهای نظامی افغانی و عراقی در مقابل فنآوری جنگی پیشرفته آمریکا هیچ برگ برندهای در دست نداشتند. اما شورشیان افغانی و عراقی به خوبی دریافتند که نباید به شیوه آمریکاییها با آنها بجنگند. در واقع درگیری و تعارض همواره باعث پیشرفت و دقیقتر شدن فنآوریهای جنگی میشود. همانگونه که میبینیم امروزه شورشیان در عراق از راههای جدیدی برای بمبگذاری استفاده میکنند و حتا تاکتیک های آمریکاییها برای مقابله با روشهای بمبگذاری روز گذشته شورشیان، امروز به کارشان نمی آید. نتایج ناموفق و ضعیف شیوههای مقابله آمریکاییها نشان میدهد اقداماتی که برخلاف توصیههای قدیمی نظامی انجامی گیرند، تبعات خطرناکی در پی خواهند داشت. خطرات مذکور هر دو طرف درگیری را تهدید میکند. مسؤولان نظامی انگلیس دریافتهاند که در مواقع جنگ،کوتاه کردن چرخه تدارکات میتواند تواناییهای نیروها را افزایش دهد. ازاین رو لایحة «نیازهای عملیاتی فوری» به مجلس ارائه شد تا به این ترتیب سرعت روند آمادگی نظامی نیروها افزایش یابد. اما مسأله فوق تنها تشریفات دستوپا گیر تدارکات جنگی معمول را نشان میدهد. هرچند استفاده از فنآوریهای جدید میتواند توانایی ساخت جنگ افزار را افزایش دهد، ولی در عمل میبینیم که هنوز شیوهها و برنامههای قدیمی که مناسب جنگهای گذشته بودند، باعث هدر رفتن بخش عطیمی از بودجه ارتش میشوند.
مقاله
نام منبع: مرکز بین المللی مطالعات استراتژیک
شماره مطلب: 1066
دفعات دیده شده: ۲۱۶۸ | آخرین مشاهده: ۴۶ دقیقه پیش