چکیده این مقاله به تشریح روشهای نوین تحقیق و مدیریت عملیات روانی به عنوان انگاشت سیاسی – اجتماعی پیشرفته در زندگی اجتماعی می‌پردازد. امروزه عملیات روانی همانند عامل سیاست خارجی و در کنار مسائل دیپلماتیک، اقتصادی و درگیریهای مسلحانه مورد بررسی قرار می‌گیرد. با وجود این، هیچکدام از تحقیقات جاری، ماهیت عملیات روانی را به منزله درگیری سیاسی و انگاشت اجتماعی که می‌تواند دلیل اصلی ناکارآمدی روشهای نوین انتخابی و روشهای نظارت سیاسی از این دسته از روابط اجتماعی باشد، مورد توجه قرار نداده‌اند. در نتیجه، بسته به موقعیت سیاسی معین، می‌توان این انگاشت را در سطوح مختلف دانش علمی بررسی کرد: در مقیاس جهانی، به منزله پندار اجتماعی؛ در سطح ژئواستراتژیک( ) به مثابه قلمروی درگیریهای سیاسی – اطلاعاتی؛ در سطح تاکتیکی، همانند شکل منحصر به فرد از درگیری سیاسی و در سطح عملیاتی، همچون ابزاری از سیاست اطلاعات. واژگان کلیدی: مدیریت عملیات روانی، روشهای تحقیق عملیات روانی، سیاست اطلاعاتی، علوم اجتماعی، تأثیر روانی عملیات روانی در چارچوب تحقیقات علمی می‌تواند در سطوح مختلف دانش مورد بررسی قرار گیرد: الف) به منزله پندار اجتماعی؛ ب) در محدوده درگیریهای سیاسی؛ ج) شکل منحصر به فرد درگیری سیاسی؛ و د) به مثابه سیستم و جزئی از ابزارهای نظارت سیاسی (ابزار سیاسی). فرضیه‌های علمی عملیات روانی در چارچوب سطوح ذکر شده عبارت است از: 1- فرضیه اجتماعی عملیات روانی: عملیات روانی پنداری اجتماعی و شکل جدیدی از روابط اجتماعی به شمار می‌رود که ساخته جامعه اطلاعاتی است. 2- فرضیه آماری عملیات روانی: این عملیات محدوده‌ای از درگیریهای سیاسی را شامل می‌شود که بر هم تأثیر می‌گذارند و رابطه درونی تنگاتنگی با هم دارند. 3- فرضیه درگیری عملیات روانی: درگیری سیاسی با هدف گره‌گشایی از تضادهای قدرت و رهبری به شمار می‌آید که در آن، طرفین عملیات روانی با استفاده از سلاح اطلاعات با یکدیگر درگیر می‌شوند.1 هدف عملیات روانی حل اختلاف قدرت و رهبری سیاسی در محدوده روانی - اطلاعاتی است. وظایف عملیات روانی - تغییر ساختار محدوده‌های ملی، اقتصادی، سیاسی، فرهنگی – اجتماعی، روانی – اطلاعاتی مربوط به طرفین روابط بین‌الملل، هماهنگ با مبانی و اصول حوزه سیاستی - اطلاعاتی؛ - به دست آوردن برتری سیاسی - نظامی و رهبری در روابط بین‌الملل؛ - تأمین اهداف اقتصادی، ایدئولوژیکی، فرهنگی و توسعه روانی - اطلاعاتی ملی؛ و - تغییر دادن شرایط سیستم ملی روابط سیاسی - اجتماعی داخلی، به مرحله جدیدی از تکامل فناوری پیشرفته. ویژگیهای عملیات روانی - خشونت به مثابه شکل بنیادی کنش و واکنش بین طرفهای درگیر سیاسی – اطلاعاتی؛ - عملیات روانی به عنوان یک شکل سازمانی خاص از تأثیرات سیاسی بر طرفهای درگیر. - استفاده از سلاح اطلاعات 4- فرضیه عملکردی - سیستمی( ) عملیات روانی: این عملیات بخشی از سیستم کنترل سیاسی است که ابزاری برای سیاست اطلاعات به شمار می‌آید. در چارچوب فرضیه آماری، عملیات روانی، سیستمی در محدوده پیچیده و چند بعدی از درگیریهای سیاسی است که بر یکدیگر تأثیر می‌گذارند و رابطه درونی نزدیکی با هم دارند. هر درگیری یک موضوع خاص از گروه موقعیتهای درگیری که توسط محدوده عملیات روانی ایجاد شده یا به نمایش گذاشته شده است، ارزیابی می‌شود. در بدنه فرضیه عملکردی - سیستمی، عملیات روانی به عنوان جزئی از سیستم سیاست اطلاعاتی در خصوص متجاوز و قربانی وی نقد و بررسی می‌شود. درون این چارچوب، درگیریهای سیاسی - اطلاعاتی نشئت گرفته از عملیات روانی با ساختار سیستم سیاسی جناحهای درگیر ترکیب می‌شوند و جناحها از آن به عنوان ابزاری برای کنترل سیاسی استفاده می‌کنند.2 برای توجیه به‌کارگیری هر کدام از این فرضیه‌ها در خصوص پندار عملیات روانی، طرح مباحثی، ضروری است. فرضیه 1: عملیات روانی پنداری اجتماعی است. مباحث: این عملیات شکلی از خشونت به شمار می‌آید که به‌کارگیری آن به منزله ابزاری نیرومند، تأثیر اطلاعاتی روی ذهنیت فرد را ممکن می‌سازد، و خصیصه اساسی جامعه‌گرایی( ) در این پندار وجود دارد: الف) بهره‌بری از خشونت شکل اصلی نفوذ است. ب) ابزار نیرومندی برای تأثیرگذاری اطلاعاتی روی ذهنیت افراد محسوب می‌شود. در روابط اجتماعی، خشونت پدیده فراگیری است و به همین دلیل می‌توان آن را موضوعی اجتماعی در نظر گرفت: خشونت بدون سازمان اجتماعی و طبقه‌بندی سیاسی - اجتماعی و سیستم فرمانبرداری بعضی افراد از دیگر اعضای جامعه، ممکن نیست. در به‌کارگیری خشونت مؤثرترین شیوه‌ها، راهها و ابزارهای فرمانبرداری اجتماعی که در شرایط سازمان اجتماعی یاد شده‌اند، اولویت دارند. این ابزارها در جامعه اطلاعاتی، فناوریهای ساختاری پیچیده‌ای از تأثیر روانی - اطلاعاتی هستند. فرضیه 2: عملیات روانی درگیری سیاسی است. مباحث: عملیات روانی از ویژگیهای درگیری سیاسی برخوردار است: - بین جناحهای مخالف درگیری وجود دارد. مراحل اصلی تکامل درگیری سیاسی به این شرح است: پیش از‏ درگیری (ناتوانی در کنترل تنشهای اجتماعی یا آشکار شدن یک درگیری به علت مغایر بودن علاقه‌‌ها و موقعیتها، تقویت طرفین درگیر، متوجه کردن تقاضاها به سوی طرف مقابل), نهفتگی، حادثه، تشدید، مقابله همسان، اوج‌گیری، و محو شدن (حل اختلافها یا تغییر آن به شکلی دیگر).3 - عملیات روانی همانند درگیری اجتماعی، مراحل ذیل را طی می‌کند: رویارویی (نظامی)، که در آن طرفین می‌کوشند علائق خود را به قیمت پایمال کردن علایق طرف مقابل حفظ کنند؛ مصالحه (سیاسی)، که در آن طرفین برای رسیدن به اهداف خود از طریق مذاکره تلاش می‌کنند، و در طی مذاکره علایق همگرا و سازش شده را با تمایلات بحث‌انگیز جایگزین کنند؛ ارتباطی (مدیریتی)، که طرفین درگیر به این نتیجه می‌رسند که هم موضوع درگیری و هم گرایشهای آن مستقل‌اند. آنها گرایشهای متناقض غیرقانونی را در رسیدن به وجوه مشترک حذف می‌کنند.4 - عملیات روانی با توجه به توزیع قدرت و به‌کارگیری رهبری سیاسی در جامعه آشکار می‌شود. این عملیات اگر خصیصه یاد شده را داشته باشد می‌توان آن را در گروه درگیری سیاسی دسته‌بندی کرد. فرضیه 3: عملیات روانی پهنه درگیریهای سیاسی و یک سیستم آماری است. مباحث: این عملیات بخشی از سیستم روابط سیاسی، و اساس درگیریهای سیاسی به شمار می‌آید که در آن به انواع مختلف خشونت روانی، برتریهایی داده شده است. (عملیات روانی شکل سازمانی خاصی از عملیات پنهان با استفاده لازم از سلاح اطلاعات است. دانش مدرن (توجیه نبود دانش در مورد این پندار سیاسی) نمی‌تواند درگیریهای نظام سیاسی را در سطح پویا و تکامل یافته آن (که همانا شکلی از عملکرد یا عملیات چند مؤلفه‌ای محسوب می‌شود) تعیین کند. با وجود این، بررسی چند درگیری به عنوان محدوده سیاسی( ) با ویژگیهای تعیین شده، که روشنگر یک نهاد کنش و واکنشی از ماهیت و عناصر این محدوده با پندارهای سیاسی متفاوت و فرآیندهایی فراتر از این ناحیه‌اند، امکان‌پذیر است. این امر به معنی سنجیدن عملیات روانی به عنوان بخشی از درگیریهای سیاسی و توجیه به‌کارگیری ساختار و تعیین سازمان تئوری منطقه‌ای( ) با هدف معنا بخشیدن به آن انگاشت است. تعدّد و تنوّع شیوه‌های درگیریهای سیاسی به ما اجازه می‌دهند تا ناحیه‌ای از درگیریها را، در چارچوب سیستم آماری در نظر بگیریم. از این رو، برخورد چند عاملی، وابستگی درونی و همبستگی تعدادی از عناصر، الگوهای رفتاری عمومی و تغییر ساختار شالوده درگیریها در سطح قانون ارقام بزرگ( ) را به دنبال خواهد داشت. تئوری 4: عملیات روانی بخشی از سیستم کنترل سیاسی و ابزار سیاست اطلاعاتی است. مباحث: عملیات اشاره شده قسمتی از سیستم است: - کنترل سیاسی: هدف کنترل سیاسی حل و فصل تضادها بر مبنای کنترل قدرت و رهبری سیاسی در عرصه روانی - اطلاعاتی است؛ - سیاست اطلاعاتی: در حالی که جنگ برای متجاوز ابزار دستیابی به اهداف سیاسی است، برای قربانی تجاوز ابزار واکنش سریع و برقراری موازنه سیاسی - نظامی محسوب می‌شود. فرضیه‌هایی که به آنها اشاره شد، همدیگر را طرد یا تقویت نمی‌کنند بلکه مکمل یکدیگرند. پس می‌توان عملیات روانی را به منزله پنداری پیچیده و چندجانبه در زندگی اجتماعی بررسی کرد. این بررسی زمینه‌ای علمی را در بر می‌گیرد. در حقیقت اصل بررسی دقیق هدف برای تقدم فرضیه‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد: - در بررسی عملیات روانی با رویکردی جامعه‌شناسانه، پندار اجتماعی جدایی‌ناپذیر و واقع‌بینانه‌ای به دست می‌آید که می‌توان اهمیت آن را در مقایسه با سایر پندارهای اجتماعی هم‌تراز تعیین کرد. - اگر آن را به دقت بررسی کنیم، متوجه خواهیم شد که ماهیت هدف، شامل درگیریهای سیاسی گوناگونی است که با یکدیگر ارتباط و وابستگی دارند. تنوع شکلهای درگیری اجازه نمی‌دهد یک ناظر، که در تلاش برای فهم چند یا تمامی آنهاست، بتواند معین کند آیا این همان درگیری است که او مشاهده کرده، یا درگیری دیگری وجود دارد که تکامل آن به ظهور ویژگیهایی منجر شده که درگیری پیشین را تحت تأثیر قرار داده است (متوسط محدوده درگیریهای سیاسی). ناظر یاد شده در شناسایی درگیریهای سیاسی - اطلاعاتی با مشکل مواجه می‌شود، زیرا دوره تکامل نهفته آنها طولانی است. بنابراین ارائه تعریفی از محدوده درگیریهای سیاسی در شرایط تولد و اضمحلال چندگانه درگیریها و استفاده از فرضیه فرمالیسم( ) یک محدوده به منظور بررسی الگوهای مشترک رفتار ذاتی درگیری، که در نتیجه کنش و واکنش چندبعدی از چندین نوع درگیریهای سیاسی مختلف است، ضروری به نظر می‌رسد. - ما با طرد نظریه بررسی بخش اعظمی از محدوده درگیریهای سیاسی، درون چارچوب فرضیه درگیری، فقط درگیری سیاسی و تکامل آن در زمان و فضا را، در نظر می‌گیریم. به عبارت دیگر، با رویکرد به هدف آزموده شده - عملیات روانی - تنوع ساختار درونی آن را در نظر نمی‌گیریم، اما می‌توان عناصر مختلف آن را (که همان درگیریهای سیاسی – اطلاعاتی‌اند)، تفکیک و جنبه‌های فردی آن را بررسی کرد. برای دستیابی به این هدف از دستگاه دانش سیاسی مدرن در خصوص درگیریها استفاده می‌شود. مدیریت عملیات روانی به‌کارگیری سیاست اطلاعاتی دولت در شرایط عملیات روانی، خنثی‌سازی و مدیریت عملیات روانی را شامل می‌شود. مدیریت عملیات روانی به مفهوم اجرای سلسله فعالیتهایی با هدف تغییر ویژگیهای روش مبارزه به منظور تحقق اهداف انتخاب شده با بهره‌بری از ابزار نفوذ سیاست خارجی است. مفهوم یاد شده بر این اصل استوار است که اگر نتوان چیزی را تغییر داد، می‌توان آن را سازمان‌دهی و هدایت کرد. به‌کارگیری این مفهوم در عمل به دولت اجازه دستیابی به اهدافی را می‌دهد که اندیشه خنثی‌سازی، به آنها دسترسی ندارد. بنابراین، دیدگاههای عامه در قبال خصیصه‌ها و سطح مخاطرات عملیات روانی مدرن در حال تغییرند. به نظر می‌رسد، درون سیستم سیاست اطلاعاتی دولت، مدیریت عملیات روانی در آینده‌ای نه چندان دور به عنوان مقوله‌ای مهم از گروه فعالیتهای با شرایط خاص (بحران، منازعه) عمل خواهد کرد. تذکر این نکته لازم است که مبحث مدیریت عملیات روانی در این مقاله به منظور توصیف علمی تحقیقات امنیت روانی - اطلاعاتی، عملیات روانی و سیاست اطلاعاتی مطرح شده است. سنجش عملیات روانی به منزله اندیشه‌ای اجتماعی دو عملکرد اساسی و اجتماعی عملیات روانی را آشکار می‌کند: مقوله تخریب و تنظیم. عملکرد تخریبی عملیات روانی می‌تواند به تغییرات دائمی در سیستم روابط سیاسی - اجتماعی درون جامعه، دگرگونی ساختار آن، ارتباط مستقیم و غیرمستقیم بهره‌بری از شکلهای جدید افراط‌گریهای سیاسی که با معیارهای قانونی کنترل شدنی نیستند و تشدید درگیریهای سیاسی و به‌کارگیری عملی شکلهای مستقیم خشونت در رسیدن به اهداف سیاسی، منجر شود. و همچنین به‌کارگیری فناوریهای مدرن عملیات روانی می‌تواند به بیماری سیستم مرکزی اعصاب، تخریب توانایی ذهنی، آسیب فیزیکی، تغییر یا تخریب سیستم ارزشها، تغییر یا از دست رفتن نسبی توانایی تفکر منطقی و نظری( ) را در پی داشته باشد. بنابراین تأثیرات منفی روی ذهنیت و روان فرد، حتی پس از حذف منبع خشونت روانی نیز متوقف نخواهد شد. عملکرد قوانین، پیدا کردن راه‌حلی برای تناقضات موجود در خصوص قدرت و به‌کارگیری رهبری سیاسی در محدوده روانی - اطلاعاتی به کمک روشهایی است که خشونت مستقیم نظامی را نفی می‌کند. در جوامع پیشرفته، در چالشهای سیاسی، عملیات روانی جایگزین این شیوه از درگیریها می‌شود. در روابط بین‌الملل این تمایل وجود دارد که از امکانات خطرناک و پیشرفته عملیات روانی - که آن را مهار روانی می‌نامند و همسان مهار نظامی است - برای کنترل درگیریهای مستقیم نظامی استفاده شود. بنابراین مدیریت شرایط بحرانی در نواحی‌ای که امکان درگیری در آن وجود دارد با بهره‌بری از عملیات پیشگیرانه در پی تأثیرگذاری روانی روی جوامع هدف است. تنظیم میزان خطر اجتماعی عملیات روانی به عنوان ابزار محکم و نیرومند سیاسی و شکلی از خشونت مهار شده را، نمی‌توان در محدوده جلوگیری و سیستم محدود گنجانید. عملیات روانی، همانند دیگر فرآیندهای اجتماعی بر مبنای استفاده از عناصر اولیه و روشهای ارتباط اجتماعی در فناوریهای تأثیر ناخودآگاه پی‌ریزی شده است. بنابراین نمی‌توان آن را به عنوان یک پندار اجتماعی و شکلی از درگیری اجتماعی حذف کرد، بلکه در نهایت می‌توان آن را از طریق اهرمها و خطرهای اجتماعی( ) کنترل کرد. سیاست اطلاعاتی دولت در تنظیم خطر اجتماعی عملیات روانی، نقش مهمی دارد. برای نمونه، سیاست اطلاعاتی دولت روسیه از حفظ جامعه روس در برابر تأثیر تخریب‌کننده عملیات روانی امریکا به دلیل آمادگی اندک‌ مردم روسیه در مخالفت فعال با اقدامات مخدوش کننده ذهنیت اجتماعی، ناتوان است. در حالی که شهروندان تلاش می‌کنند از خطر عملیات روانی آگاه شوند، فناوریهای این عملیات نه تنها ذهنیت، بلکه ضمیر ناخودآگاه آنان را به سلطه می‌کشد. فرضیه علمی ما این است که در شرایط عملیات روانی، اصلاح مفهوم سیاست اطلاعاتی با هدف سازگار ساختن آن با شرایط جدید، اصلی لازم و ضروری به نظر می‌رسد. فرض می‌کنیم حذف عملیات روانی به مثابه انگاشت دائمی اجتماعی، در این مرحله از تکامل جامعه ناممکن است، اما قوانین دولت می‌تواند سطح خطر اجتماعی نهایی را که به دست جامعه کنترل می‌شود، ارائه کند. ناکارآمدی سیاست اطلاعاتی در موقعیتهای عملیات روانی - نیازمند اصلاح مفهوم سیاست اطلاعاتی مدرن با هدف سازگاری آن با شرایط جدیدی است که جامعه اطلاعاتی بر مبنای آن ساخته می‌شود. - شرایط خاص به‌کارگیری و لزوم محاسبه روشها و سازوکارهای مخصوص تأثیرات سیاسی را خاطرنشان می‌کند که برای تغییرات بنیادین درون نظام سیاسی - اجتماعی در جوامع مدرن مناسب است. - در شرایط عملیات روانی، هدف از شکل‌گیری سیاست اطلاعاتی، باید جستجوی الگوها، اصول، شکلها و روشهای تنظیم سیاسی( ) باشد. آنها کمک می‌کنند تا: - جامعه به شکلی پویا با عملیات روانی مقابله کند، - توانایی مقابله با این عملیات را در سطح دولت و با کمک نهادهای جامعه داشته باشد, - اهداف ساختار سازمانی را تعیین کند، از روشها و منابع اجرایی نظام مدیریت دولتی، هماهنگ با محدوده‌های مقدم در توسعه، در مقایسه با سیستم به‌کارگیری تهاجم روانی، استفاده کند و با این عملیات به منزله پندار دائمی اجتماعی مقابله مناسبی داشته باشد. در شرایط عملیات روانی، وظیفه اصلی سیاست اطلاعاتی دولت، حمایت از جامعه در مقابل تأثیر منفی است که شامل دو عنصر اصلی است: الف) مقابله با عملیات روانی؛ و ب) مدیریت عملیات روانی. مفهوم مقابله فرض می‌کند که: 1- عملیات روانی موردنظر در مقایسه با سیستم حمایت شده آن، عاملی خارجی محسوب می‌شود. ما نمی‌توانیم بر دلایل ظهور این پندار، تا زمانی که در جایی خارج از سیستم حمایت شده اتفاق می‌افتد، تأثیر بگذاریم. 2- در مقابله با عملیات روانی، ما با الگوهای شکل‌گیری و تکامل این نوع درگیری سیاسی - اجتماعی خاص برخورد می‌کنیم ولی دوران طبیعی و شرایط تکاملی و دگرگونی آن را از مرحله‌ای از تکامل درگیری، به مرحله دیگر نابود می‌سازیم. این نوع دخالت ممکن است تکامل عملیات روانی را به منزله درگیری سیاسی نابود کند و به نابسامانی سیاسی آن منجر شود. 3- هر درگیری سیاسی، خطر جدیدی برای سیستم حمایت شده به شمار می‌آید. هر چقدر درگیری بیشتر باشد، مخاطرات هم به همان نسبت افزایش می‌یابد. فقدان مفهوم خنثی‌سازی به این معنی است که هدف از مقابله، حذف یا موضعی کردن درگیری سیاسی است که در منطقه‌ای خاص به وقوع پیوسته است در شرایط درگیریهای متنوع سیاسی این امر ناممکن است، زیرا با جنبه‌هایی از پندار جدید اجتماعی - عملیات روانی - و نه خودپندار، مبارزه می‌کنیم. مدیریت عملیات روانی در سیاست اطلاعاتی بر این اصل استوار است که: اگر نتوان چیزی را شکست داد باید آن را سازماندهی و هدایت کرد. مدیریت عملیات روانی به مفهوم فعالیت به منظور تغییر مشخصات سیستم عملیات در مسیر انتخاب شده، با کمک ابزارهای نفوذ سیاست خارجی است. از دیدگاه ما، درون سیستم مدیریت سیاسی، عملیات روانی با ویژگی‌ معاصر آن، محدوده مهمی از فعالیتها تحت شرایط خاص در نظر گرفته خواهد شد. مدیریت عملیات روانی، اهدافی را که در دسترس مفهوم خنثی‌سازی نیستند، نشانه رفته است: اگر بتوان جنگ را مهار کرد، پس بود و نبود یا تعدد درگیریها در محدوده سیاسی جامعه برای ثبات اجتماعی، اهمیت زیادی نخواهد داشت. بنابراین، به محض اینکه درگیری مشابهی به وقوع می‌پیوندد، بی‌درنگ به موضوع مهار سیاسی تبدیل می‌شود و عملکرد اجتماعی معینی را در جامعه ایفا می‌کند. با وجود این واقعیت، که عملیات روانی مدرن پرخشونت است، اما عملکردهای اجتماعی نیز دارد. که عبارت‌اند از: - آنها جایگزین شکلهای سنتی درگیری نظامی در روابط بین‌الملل می‌شوند که آنها را مهار اطلاعاتی می‌نامند. به‌کارگیری عملکردهای عملیات روانی در سیستم روابط بین‌الملل (که شامل محدودسازی عناصر ویرانگر آن است) به ما می‌گوید که عملیات روانی یکی از ابزارهای سیاست اطلاعاتی است. افزون بر این، مدیریت درگیری سیاسی نمی‌تواند مؤثر باشد مگر اینکه چندین درگیری به وقوع بپیوندد، زیرا در صورت رخداد یک درگیری واحد، مدیریت یاد شده موردی عمل می‌کند و از چارچوب الگوها و گرایش‌های آماری اولیه، که مدیریت اطلاعات آنها را در نظر دارد، فراتر می‌رود. از این جهت، تنوع درگیریها در مفهوم مدیریت عملیات روانی نه تنها مانع ایجاد نمی‌کند، بلکه برای کارایی در به‌کارگیری مفهوم فوق شرط اصلی محسوب می‌شود. الگوها و گرایشهای جدید در به‌کارگیری سیاست اطلاعاتی دولت در شرایط عملیات روانی به ظهور می‌رسند: 1. سازگاری اجتماعی عملیات روانی: تکامل عملیات روانی به منظور تقویت عملکرد اجتماعی آن می‌تواند آن را به یکی از نهادهای تنظیم روابط سیاسی - اطلاعاتی تبدیل کند. در آینده، سیاست اطلاعاتی بر مبنای تقویت کارکرد اجتماعی - نظارتی عملیات روانی و تضعیف کارکرد تخریبی آن با هدف دگرگونی شکل متجاوزگر روابط (جنگ) سیاسی - اطلاعاتی به مثابه یکی از نهادهای نظارتی روابط اجتماعی استوار خواهد بود. 2. کاهش اجتماعی توان درگیری عملیات روانی: تشکیل نهادهای جامعه اطلاعاتی که ارائه دهنده تکامل کلیدی در سیستم روابط سیاسی - اطلاعاتی در جامعه، همگام با الگوهای پیشرفته و روشهای عملیات روانی، است از پتانسیل درگیری می‌کاهد. در آینده، سیاست اطلاعاتی، انجام تحقیق و رد تناقضات در اهداف را که به درگیریهای سیاسی - اطلاعاتی منجر می‌شود ‌نفی و توجه خود را به ایجاد نهادهای جامعه اطلاعاتی معطوف خواهد کرد. 3. دوگانه انگاری هدف - تئوری( ) درگیریهای سیاسی در سیستم سیاست اطلاعاتی: در سیستم سیاست اطلاعاتی، درگیریهای سیاسی هدف رهبری اطلاعات و نیز ابزار اصلی سایر درگیریهای سیاسی و مدیریت فرایندها است. در آینده سیاست اطلاعات از درگیریهای سیاسی - اطلاعاتی به ابزاری برای برخورد با دیگر درگیریهای سیاسی و مدیریت فرایندها سود خواهد جست. چارچوب این مفهوم، درگیریهای سیاسی بنیادی مختلفی به وجود می‌آید که ابزارهای مدیریت اطلاعات به شمار می‌روند. انعطاف‌پذیری، انتخاب چندگانه، و کارایی سیاست اطلاعات از این جمله‌اند. 4. نهادینه‌سازی تهاجمهای روانی خارجی: این عملیات که در سیستم روابط روانی به عنوان هدف تعریف شده است که به درگیری نهادی تبدیل می‌شود، و در آینده به هدف مدیریت سیاست اطلاعاتی تغییر پیدا خواهد کرد. سیاست اطلاعات دولت بیشتر به پیشرفت فشرده و در محاسبه معیارهای عملیات روانی در نخستین مراحل (که منابع تجاوز را تحت تأثیر قرار می‌دهد) و مدیریت آنها در مراحل بعدی کمک خواهد کرد. جنبه‌های جدید سیاست اطلاعاتی دولت در شرایط عملیات روانی آشکار می‌شوند: - در این مرحله از تکامل اجتماعی، حذف عملیات روانی یک باور اجتماعی ناممکن است اما می‌توان آن را با اهرم خطر جامعه( )، مهار و کنترل کرد. در جامعه باز( )،دولت این باور را با به‌کارگیری مدیریت عملیات روانی به عنوان یکی از اهداف مدیریت به منظور کاهش جنبه‌های سیستم و موقعیت آن به نسبت سطح درگیریهای نهادی، کنترل می‌کند. - عملیات روانی از تضادهای مورد هدف سیستم سیاسی جامعه به عنوان ابزار مدیریت استفاده می‌کند. سیاست اطلاعاتی دولت به تشکیل جامعه اطلاعاتی کمک می‌کند و از این رو تکامل اصلی سیستم روابط سیاسی - اطلاعاتی جامعه مدنی را با توجه به شکلها و روشهای عملیات روانی ارائه می‌کند و تضادهای بالقوه‌ای را که مدیریت عملیات روانی بر پایه آنها بنا شده است، حذف یا دگرگون می‌کند. - سیاست اطلاعات، تضادهای بالقوه واقعی در تکامل اجتماعی را که تشکیل دهنده روابط اجتماعی‌اند آشکار می‌سازد و آشوبهای محدوده سیاسی را (تضادهای سیاسی کلاسیک) به مثابه مسایل حاشیه‌ای، که تضادها را نشان می‌دهند، مدنظر قرار می‌دهد. نتیجه‌گیری سطوح آزمایشی تفصیلی عملیات روانی، استفاده از روشهای تحقیقاتی زیر را مفروض می‌داند: - جامعه‌شناسی (بررسی عملیات روانی‌ به مثابه پنداری اجتماعی)؛ - آماری (تحقیقات عملیات روانی به عنوان محدوده درگیریهای سیاسی)؛ - دانش سیاسی در خصوص درگیریها و روان‌شناسی سیاسی (تحقیقات عملیات روانی به عنوان شکلی از درگیری سیاسی)؛ - تحلیل کارکردی – سیستمی( ) و ساختاری (تحقیقات عملیات روانی به عنوان بخشی از ابزار سیاست اطلاعاتی). اگر مفهوم مدیریت عملیات روانی در چارچوب اجتماعی، آماری، درگیری، و فرضیه‌های عملکردی سیستم، مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرد، نتیجه زیر به دست خواهد آمد: می‌توان سطوح مختلف مدیریت عملیات روانی را در سیاست تقسیم‌بندی کرد: 1. مدیریت عملیات روانی به عنوان پنداری اجتماعی - کنترل خطر اجتماعی عملیات روانی - تحکیم عملکرد ساختاری - اجتماعی عملیات روانی و کاهش عملکرد تخریب اجتماعی آن (سازگاری اجتماعی) 2. مدیریت محدوده عملیات روانی به منزله محدوده درگیریهای سیاسی (سیستم آماری)، - مدیریت پتانسیل درگیری - مدیریت بُردار بالقوه تهاجم روانی - مدیریت بُردار بالقوه تهاجم روانی (تغییر جهت بُردار تهاجم روانی یا جبران آن) 3. مدیریت عملیات روانی گونه‌ای از درگیری سیاسی - مدیریت استنباط (در سطح افراد) - مدیریت ارتباط (در سطح افراد، گروهها و توده‌ها) - مدیریت گروه (در سطح گروهها) - مدیریت پویای درگیری - کاهش اعتبار و جنبه‌های سیستم عملیات روانی به سطح درگیریهای نهادی - نابسامان کردن درگیری سیاسی - نهادینه‌سازی تهاجم روانی 4. مدیریت عملیات روانی به منزله عنصر درونی سیستم سیاست اطلاعاتی، استفاده از عملیات روانی به عنوان ابزاری خارجی در مهار سیاسی. منابع 1. Manoilo A. V., State Information Policy under Peculiar Conditions: Monograph. -Moscow: MIPR, 2003, 388 p. 2. Manoilo A. V., Petrenko A. I., Frolov D. B. State Information Policy Under Conditions of Information Psychological Warfare: monograph. -Moscow, Goryachaya Linia -Telecom, 2003, 541 pages. 3. Veprintsev V. B., Manoilo A. V., Petrenko A. I., Frolov D. B., Information-Psychological Warfare Operations. Methods, Means, Technologies: Short Encyclopedia-Directory. -Goryachaya Linia -Telecom, 2004, 495 pages. 4. Site INFOPOLITICA: www.infopolitica.w6.ru 5. Manoilo A. V., Frolov D. B., Information-Psychological Operations as Organized Form of Information-Psychological Warfare Concept Implementation., Saint-Petersburg: Information Security Problems. Computer Systems, 2003, 12, p. 7-14. 6. Manoilo A. V., Petrenko A. I., 2003: Information Opposition and State Information Policy in Conditions of Information- Psychological Warfare. -Moscow: Law and Politics, 19, p. 110-125. 7. Manoilo A. V., Petrenko A. I., Information-Psychological Security of Modem Information Society. Moscow: Strategical stability, 13, 2003, p. 59-64. 8. Manoilo A. V., Frolov D. B., Information-Psychological Warfare in the Political Relations System of Information Society, 2003: State Information Policy: Problems and Technologies, article. Moscow, RAGS, p. 85-95. 9. Veprintsev V.B., Manoilo A. V. Evolution of Forms and Methods of Geopolitical Competition in Information Space, Moscow: Russia and Europe: information collaboration in conditions of globalization. Analytical journal of Federal Council of Federal Council of the Russian Federation, 2004, 111 (231), a special edition, p. 62-72.